19 Kasım 2026, Perşembe
İstanbul 17°C
BIST 100 11.477 %-1.57 DOLAR 50,47 +%0.07 EURO 55,51 +%0.10 GR ALTIN 6.061 TL +%0.35

VAKİTSİZ

Güncel ve Son Dakika Haber Portalı
19 Kasım 2026, Perşembe İstanbul 17°C
CANLI PİYASALAR
BIST 100 11.477 %-1.57
Dolar / TL 50,47 +%0.07
Euro / TL 55,51 +%0.10
Gram Altın 6.061 TL +%0.35
Çeyrek Altın 10.078 TL +%0.36
Siyaset

Yeni Parti ve yeni siyaset – Gazi Zorer

Yeni Parti ve yeni siyaset – Gazi Zorer
Yazı Boyutu:

YENİ Parti’nin kuruluşu ile birlikte siyasette “yenilik” söylemi en yetkili ağızlardan dile getiriliyor. Ancak partinin tüzüğü CHP’nin son tüzüğünün hemen hemen aynısı. Birçok il ve ilçelerde atanan kurucu yönetimlerin çoğu eski CHP yöneticileri. İstanbul’un 39 ilçesinde yapılan başkanlık seçimlerinde 38 ilçe başkanı aynı kaldı, yalnızca Üsküdar’da ilçe başkanı değişti. Tek yenilik, başkanların tüm üyelerin vereceği oylarla belirlenerek ilçe, il kongrelerine ve kurultaya tavsiye edilmesi ile sınırlı.

“Başkancı sistemi” güçlendirmeye yönelik bu uygulama kararı da pek çok yönü ile tartışmaya açık. CHP’deki delege ağalığı işleyişine göre ileri bir adım görülmekle birlikte, bu defa tek seçici başkanlar ortaya çıktı. Genel merkezin farklı grup adaylarının da yönetime alınması tavsiyesi pek karşılık bulmadı.

Oysa mevcut siyasi partiler kanununa karşın pek çok tüzük değişikliklerinin yapılması mümkün. Seçilecek kurullardaki görev yetki ve sorumluluklar net olarak belirlenebilir, bu görevleri üstlenebilecek üyelerin sahip olması gereken liyakat özellikleri tespit edilebilir. Böylece hiçbir yeterliliğe bakılmaksızın herkesin her göreve seçilmesinden kaynaklanan niteliksiz, liyakatsiz yönetici profili değiştirilmiş, yenilenmiş olur. Adayların listede bir isim olmalarının ötesinde kim oldukları ve ne yapabileceklerine ilişkin beklentileri açıklayan özgeçmişleri ile yer almaları, üyelerin kendilerini temsil edecek yöneticileri bilinçli bir şekilde seçme hakkına sahip olmalarını sağlayabilir. Çarşaf liste kural haline getirilerek blok listenin ortaya çıkardığı kazan-kaybet ikilemi yok edilebilir. Mahallede üyeleri bir araya getirecek formüller üretilirse geçmişteki delege ağalığı sistemi çökertilebilir. Partide şeffaflık, paylaşımcılık ve dayanışma duygusu geliştirilebilirse çatışma kültürü önlenebilir.

Halkın siyasete etkin katılımı önündeki engeller kaldırılabilir. Aynı pozisyona üst üste ikiden fazla seçilme hali sınırlandırılabilir. Milletvekili ve belediye başkanlığı seçimlerinde yeterli liyakate sahip aktif üyeler arasında önseçim kural haline getirilip yüzde 10 kontenjan hakkı parti meclisine verilebilir. MYK’nin 2/3’sini parti meclisi seçmelidir. 1/3’ini genel başkan atayabilir. Üyeleri kapsayıcı, katılımcı bir örgütlenme modeli mahalleden genel merkeze kadar kurulabilir. Parti okulunda, ideolojik birliği sağlayarak üyelerin yanı sıra halka yönelik sosyal demokrat dünya görüşünü, parti programını yaygınlaştıracak projeler üretilebilir. Tüm bunlar yapıldığında gerçek anlamda siyasette bir yenileşmeden bahsedilebilir. Böylece halkın siyasete etkin katılımının yolu açılabilir.

Siyasal önderlik, organizasyon ve koordinasyon yoksa, toplumsal değişim isteyenlerin yalnızca küçük bir kesimi kolektif eylemlere katılır.

Her düzeyde yöneticilerden beklenen, yalnızca kendilerinin çok çalışması değildir. Zaten aday olmuşlar ve seçildiklerine göre, onlardan beklenti, yüksek performansla çalışmalarıdır. Yöneticilerin asıl misyonu tüm örgütün, üyelerin çok çalışmasını sağlamak ve sempatizanların, halkın katılımını gerçekleştirmek olmalıdır. Bu anlamda çalışmayan, üretmeyen örgütsel yapıların değişimini sağlayacak yöntemler geliştirilmelidir. Parti örgütlerinde hâkim olan oligarşik yapılar aşılmadıkça, parti gerçek anlamda üyelere açılmadıkça siyasal önderlik yapmak mümkün değildir. Katılımcı ve kapsayıcı bir örgütsel yapı oluşturulmalıdır. Asıl siyasi etkinlik ve başarının önkoşulu budur. Mevcut sınırlı katılım ancak böyle artırılabilir. Siyasal önderlik, organizasyon ve koordinasyon yoksa, toplumsal değişim arzulayanların yalnızca küçük bir kesimi kollektif eylemlere katılır. Kazanmak için doğru zamanda, doğru kararlar alıp, iyi bir organizasyon kurmak ve çok iyi koordine etmek gerekir.

YENİ Parti’nin kurulmak zorunda kalınması, bir yönüyle ana muhalefetin bölünmesi, güç kaybetmesi gibi olumsuz riskler taşımakla birlikte, CHP’de uzun yıllardır biriken pek çok örgütsel sorunların, yıpranmış, eskimiş, köhne anlayışların değiştirilmesi için de bir fırsat yaratmıştır. Ayrıca YENİ Parti’nin üzerinde geçmişin yükü yok ve bu sayede çok daha geniş bir kitleye ulaşma şansı var.

Toplumdaki yaygın hoşnutsuzluk ortamı, işsizlik, pahalılık ve yüksek enflasyonun yarattığı ekonomik yıkım, gençlerde umutsuzluk duygusu, çözüm beklentisini artırmış, tepkiler birikmeye devam etmektedir. Siyasal İslamcı iktidar ve saray rejimi tüm toplum kesimlerini olumsuz etkileyen neoliberal iktisadi uygulamaları kendine oy verenler dahil, hiçbir toplumsal kesimi ayırt etmeksizin uygulamıştır. Hatta son fon skandalında mağdur olan yaklaşık 500 bin kişinin çoğunluğunun AKP seçmeni kitle olduğu değerlendirilmektedir.

Halkın yakıcı sorunları klasik siyasal kamplaşmanın ve buna göre, pozisyon almanın ötesinde mevcut ağır ekonomik sorunlar nedeniyle, farklı bir duruş sergilemeye yatkındır. Halk, kurtuluşunu sağlayacak, güven veren bir siyasetin öncülüğünde iktidarı değiştirme yolunda seçimi beklemektedir. Kamuoyu araştırmaları en büyük kitlenin kararsız seçmenler olduğu yönünde sonuçlar göstermektedir. Geniş halk kesimlerine bu güveni verecek yeni siyaset anlayışının başarılı olma şansı yüksektir. Bunun için ana muhalefetin savunma pozisyonunu aşıp, halkın taleplerini çözme programını, halkla paylaşarak, iktidarı değiştirme ve refahı sağlama hedefini, kararlılığını ortaya koymalıdır.

YENİ Parti, iktidarın ve yandaşlarının halkın gerçek sorunlarının üzerini örtmeye yönelik yapay gündemlerini boşa çıkaracak, halkı kimlik siyaseti üzerinden bölmeye yönelik çabalarını etkisiz kılarak hak temelli siyaseti öne çıkaracak, kapsayıcı ve asgari müştereklerde birleştirici bir programla iktidara yürümelidir. Siyaset, sadece vekillerin ve parti yöneticilerinin yapacağı bir iş değildir. Üyelerin ve halkın siyasete katılım yollarını açmak, siyasi mücadelede aktör haline getirmek esas hedef olmalıdır.

PROF. DR. GAZİ ZORER